در جام جهانی 2026، فیفا نسبت به دورههای گذشته 9 تغییر مهم در ساختار برگزاری این رقابتها اعمال كرده است.
به گزارش رادیو ورزش، جام جهانی 2026 شاهد بزرگترین تغییرات تاریخ خود خواهد بود؛ جایی كه فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) تصمیم گرفته ساختار این رقابتها را در تمام سطوح سازمانی، فنی و تجاری بهطور كامل بازطراحی كند؛ از تعداد تیمها و كشورهای میزبان گرفته تا نظام برگزاری مسابقات، پخش تلویزیونی و حتی برنامههای سرگرمی. به این ترتیب، این دوره به بزرگترین، طولانیترین و گستردهترین نسخه تاریخ جام جهانی تبدیل میشود.
اولین تغییر مهم، برگزاری این رقابتها بهصورت مشترك برای نخستینبار میان سه كشور آمریكا، كانادا و مكزیك است؛ در حالی كه پیش از این، بزرگترین تجربه میزبانی مشترك تنها مربوط به دو كشور (كره جنوبی و ژاپن در سال 2002) بود.
این میزبانی سهگانه چالشهای لجستیكی گستردهای به همراه دارد؛ از جمله تفاوت قوانین داخلی كشورها، شبكههای حملونقل و فاصلههای زیاد میان شهرهای میزبان، علاوه بر جابهجایی مداوم تیمها و هواداران در سراسر یك قاره در طول مسابقات.
در این میان، آمریكا بیشترین تعداد بازیها و دیدارهای مراحل حذفی را میزبانی خواهد كرد، مكزیك كه سابقه میزبانی جام جهانی در سالهای 1970 و 1986 را دارد، بار دیگر میزبان بخشی از رقابتها خواهد بود و كانادا نیز برای نخستینبار در تاریخ در جمع میزبانان جام جهانی قرار میگیرد.
دومین تغییر بزرگ، افزایش تعداد تیمهای شركتكننده از 32 به 48 تیم برای نخستینبار است؛ اقدامی كه باعث افزایش سهمیه قارههایی مانند آفریقا و آسیا شده، در حالی كه فرمت 32 تیمی از جام جهانی 1998 فرانسه تاكنون بدون تغییر باقی مانده بود.
این گسترش باعث ایجاد شرایط جدیدی در سطح رقابتها شده و در عین حال، ورود تیمهای تازه به سطح جهانی را ممكن كرده است؛ با این حال برخی كارشناسان نگران كاهش كیفیت فنی برخی بازیهای مرحله گروهی هستند.
سومین تغییر، مربوط به سیستم جدید گروهبندی است؛ جایی كه 48 تیم در 12 گروه 4 تیمی قرار میگیرند، در حالی كه در ساختار قبلی 32 تیم در 8 گروه 4 تیمی تقسیم میشدند.
چهارمین تغییر، ایجاد مرحله یكشانزدهم نهایی (دور 32 تیمی) برای نخستینبار در تاریخ جام جهانی است؛ به این معنا كه تیمها پس از مرحله گروهی مستقیماً به مرحله یكهشتم نمیروند. در این فرمت جدید، قهرمان جام جهانی برای رسیدن به عنوان قهرمانی باید 8 بازی را با پیروزی پشت سر بگذارد، در حالی كه در گذشته 7 بازی كافی بود. این موضوع هم سختی مسیر قهرمانی را افزایش میدهد و هم احتمال شگفتیها و حذف زودهنگام تیمهای بزرگ را بیشتر میكند.
پنجمین تغییر، افزایش تعداد بازیها از 64 به 104 مسابقه است؛ موضوعی كه این دوره را به پرمسابقهترین جام جهانی تاریخ تبدیل میكند. این حجم بالای بازیها چالشهای جدی بدنی و سازمانی به همراه دارد، بهویژه با توجه به سفرهای متعدد بین شهرها و كشورهای مختلف. به همین دلیل، فیفا تصمیم گرفته فاصله استراحت بین بازیها را افزایش دهد تا فشار جسمی بازیكنان كاهش یابد.
ششمین تغییر، طولانیتر شدن مدت زمان برگزاری مسابقات به 39 روز كامل است؛ در حالی كه دورههای قبلی در بازه زمانی كوتاهتری برگزار میشدند. این افزایش زمان، امكان مدیریت تعداد بالای بازیها و تیمها را فراهم میكند، اما در عین حال فشار بیشتری بر بازیكنان و باشگاهها وارد خواهد كرد.
هفتمین تغییر، اجرای سیستم صعود ویژه برای بهترین تیمهای سوم است؛ بهطوری كه 8 تیم برتر از بین تیمهای سوم گروهها به مرحله یكشانزدهم نهایی صعود میكنند. این قانون برای نخستینبار در این ابعاد اجرا میشود و باعث میشود شانس صعود برای بسیاری از تیمها تا روز پایانی مرحله گروهی باز بماند، اما در عین حال محاسبات پیچیدهتری مانند تفاضل گل و امتیازات را نیز به همراه دارد.
هشتمین تغییر مربوط به حقوق پخش مسابقات است؛ جایی كه فیفا به سمت گسترش پخش محتوا در یوتیوب و پلتفرمهای دیجیتال حركت كرده است. این روند باعث كاهش انحصار شبكههای تلویزیونی سنتی میشود و هدف آن دسترسی بیشتر مخاطبان، بهویژه نسل جوانی است كه بیشتر از تلفن همراه و پلتفرمهای آنلاین استفاده میكنند. همچنین درآمدهای تبلیغاتی نیز به سمت فضای دیجیتال منتقل خواهد شد.
نهمین تغییر، اضافه شدن برنامههای سرگرمی بزرگ بین دو نیمه برخی مسابقات است؛ مشابه نمایشهای «سوپر بول» در لیگ فوتبال آمریكایی. در این مدل، زمین بازی در زمان استراحت به یك صحنه بزرگ برای اجراهای موسیقی و نمایشهای بصری با حضور ستارههای جهانی تبدیل میشود. این اقدام، ماهیت جام جهانی را از یك رویداد صرفاً ورزشی به یك تجربه كامل سرگرمی و نمایشی تغییر میدهد.
