كاظم اولیایی مدیرعامل سابق باشگاه استقلال، در برنامه «همیشه با ورزش» از شبكه رادیویی ورزش، با اشاره به افت جایگاه باشگاههای ایرانی در فوتبال آسیا، اصلاح ساختار باشگاهداری را پیششرط تغییر مسیر فوتبال كشور دانست و بر استانداردسازی، توسعه زیرساختها و آموزش مدیران تأكید كرد.
به گزارش رادیو ورزش؛ اولیایی در گفتوگویی با محور «راهكارهای اصلاح مسیر فوتبال ایران» گفت مشكل فوتبال را نمیتوان به نتیجه یك مسابقه یا عملكرد یك تیم محدود كرد و ریشه بخش مهمی از مشكلات را باید در ساختار باشگاهها جستوجو كرد.
وی با بیان اینكه «ریلگذاری فوتبال درست نیست»، اظهار كرد باشگاهها باید محور توسعه فوتبال باشند، نه اینكه ساختار این رشته بر پایه دولت، مجموعههای شبهدولتی یا فدراسیون شكل بگیرد. به گفته اولیایی، فوتبال ایران در سالهای گذشته از نظر جایگاه باشگاهها در آسیا با تغییرات منفی روبهرو شده، در حالی كه كشورهایی مانند ازبكستان مسیر توسعه خود را دنبال كردهاند.
اولیایی یكی از مشكلات اساسی را نبود ساختار مشخص و استاندارد برای باشگاهها دانست و گفت حتی در تعریف مفاهیمی مانند مالك و حامی مالی نیز ابهام وجود دارد. او با اشاره به مقررات جدید حرفهایسازی باشگاهها، بر ضرورت درآمد پایدار، كنترل بدهیها و ارزیابی دقیق وضعیت مالی باشگاهها تأكید كرد و گفت انباشت بدهی، بسیاری از باشگاهها را با مشكلات جدی مالی مواجه كرده است.
این مدیر سابق فوتبال پیشنهاد كرد برای باشگاههای حاضر در لیگهای مختلف، یك الگوی استاندارد اساسنامه و ساختار مدیریتی تدوین شود. به گفته او، شورای عالی ورزش و مجموعهای از متخصصان میتوانند چارچوبی مشخص برای اداره باشگاهها تعیین كنند تا تیمهایی كه از لیگهای پایینتر به سطوح بالاتر میرسند، از ابتدا با الزامات حرفهای آشنا باشند و با مشكل كمبود زیرساخت یا ساختار مدیریتی مواجه نشوند.
وی آموزش را نیز محدود به مربیان ندانست و تأكید كرد مدیران عامل و اعضای مدیریتی باشگاهها نیز باید دانش و آموزش حرفهای مرتبط با فوتبال داشته باشند. اولیایی معتقد است ناآشنایی مدیران با الزامات حرفهای میتواند به تصمیمهای پرهزینه، از جمله مشكلات مربوط به نقلوانتقالات و حتی بسته شدن پنجره نقلوانتقالاتی باشگاهها منجر شود.
اولیایی در ادامه با اشاره به تجربه مدیریتی خود در استقلال گفت در مقطعی كه مدیریت این باشگاه را برعهده داشته، ساختار و اساسنامه مشخصی برای اداره باشگاه وجود نداشته و با تشكیل هیئتمدیره و ایجاد چارچوب مدیریتی، استقلال توانست در تهران، ایران و آسیا به موفقیت برسد. او معتقد است در دورههای بعد، هزینهكرد بدون تناسب با درآمدهای پایدار، به افزایش بدهی باشگاه منجر شد.
وی همچنین زیرساخت را یكی دیگر از اركان اصلی باشگاهداری حرفهای دانست و گفت باشگاهی كه زمین، ورزشگاه یا سالن اختصاصی در اختیار نداشته باشد، از نظر او ساختار كامل یك باشگاه حرفهای را ندارد. اولیایی با انتقاد از وابستگی باشگاهها به امكانات دولتی و پرداخت هزینه برای استفاده از این اماكن، بر ضرورت حركت به سمت مالكیت یا برخورداری پایدار باشگاهها از زیرساختهای ورزشی تأكید كرد.
این مدیر سابق فوتبال درباره سازوكار نظارت بر باشگاهها نیز گفت برای باشگاههای حاضر در سطح حرفهای، چارچوبهای اساسنامهای متفاوتی وجود دارد و میان الزامات وزارت ورزش و جوانان و مجوزهای فدراسیون فوتبال نیز نیاز به شفافیت بیشتر احساس میشود. او معتقد است وزارت ورزش میتواند از ظرفیت صدور مجوزهای خود برای تعیین الزامات حرفهای باشگاهها استفاده كند.
اولیایی در بخش دیگری از این گفتوگو، سیاسی شدن مدیریت ورزش را از جمله عواملی دانست كه به گفته او به تصمیمگیریهای ورزشی آسیب زده است. وی تأكید كرد مدیریت ورزش باید بر اساس تخصص و اقتضائات خودِ ورزش انجام شود و استفاده از افراد غیرمتخصص در جایگاههای مدیریتی میتواند پیامدهایی برای ساختار ورزش داشته باشد. این دیدگاهها در چارچوب ارزیابی شخصی اولیایی از وضعیت مدیریت فوتبال مطرح شد.
وی در عین حال تأكید كرد مسئولیتها در فوتبال باید بهصورت دقیق تفكیك شود. به گفته اولیایی، مسئولیت تیم ملی فوتبال بهطور كامل بر عهده فدراسیون است، اما بازیكنی كه به تیم ملی میرسد محصول فرآیند بازیكنسازی در باشگاههاست؛ بنابراین نمیتوان انتظار داشت فدراسیون بهتنهایی مسئول توسعه بازیكنان باشد.
اولیایی درباره تیم امید نیز مسئله اصلی را بیشتر ساختاری دانست تا فردی و گفت برای بازیكنان رده زیر 23 سال باید سازوكاری ایجاد شود كه بازیكنان جوان برای مدت طولانیتری در كنار یكدیگر تمرین و آمادهسازی شوند. او با اشاره به تجربه برخی تیمهای آسیایی در ایجاد اردوهای بلندمدت، تأكید كرد ارزیابی عملكرد تیمهایپایه بدون توجه به ساختار آمادهسازی آنها كامل نیست.
وی در ادامه از وضعیت مدارس فوتبال نیز انتقاد كرد و با اشاره به هزینههای بالای آموزش فوتبال گفت تبدیل شدن مدارس فوتبال به فعالیتی پرهزینه میتواند دسترسی استعدادهای كمبرخوردار را محدود كند. از نگاه اولیایی، این مسئله در فرآیند شناسایی و پرورش استعدادها نیز اثرگذار است و اصلاح نظام استعدادیابی باید از سنین پایه مورد توجه قرار گیرد.
اولیایی در پایان با تأكید بر اینكه مشكلات فوتبال ایران مجموعهای از مسائل بههمپیوسته است، از آمادگی خود برای تشریح جزئیتر مشكلات فدراسیون فوتبال و ارائه راهكارهای مورد نظرش در برنامههای بعدی خبر داد.