حبیب هنری، كارشناس مدیریت ورزش و تربیت بدنی، نیازسنجی علمی، تخصیص متناسب منابع، هماهنگی دستگاه‌های مسئول و تداوم برنامه‌ها با تغییر مدیران را از الزامات افزایش مشاركت مردم در فعالیت‌های ورزشی دانست و بر ضرورت ارزیابی مستمر عملكرد در این حوزه تأكید كرد؛ موضوعی كه در گفت‌وگوی برنامه «همیشه با ورزش» از شبكه رادیویی ورزش، به مناسبت هفته تربیت بدنی و ورزش، مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش رادیو ورزش؛ حبیب هنری، كارشناس مدیریت ورزش و تربیت بدنی، در گفت‌وگوی برنامه «همیشه با ورزش» از شبكه رادیویی ورزش، فاصله میان برنامه‌های مصوب و عملكرد اجرایی را از چالش‌های مدیریت ورزش دانست و گفت توسعه ورزش همگانی باید بر شناخت نیازهای واقعی مردم، امكانات موجود و شرایط متفاوت مناطق كشور استوار باشد.
او با اشاره به تفاوت دسترسی شهروندان به امكانات ورزشی و توان اقتصادی خانواده‌ها، تأكید كرد سیاست‌گذاری مؤثر باید با شناسایی نیازهای جامعه آغاز شود. به گفته هنری، نیازسنجی علمی، پیمایش اجتماعی، بررسی زیرساخت‌ها و شناخت شرایط فرهنگی و اقلیمی مناطق مختلف می‌تواند موانع مشاركت ورزشی گروه‌هایی مانند بانوان، نوجوانان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و ساكنان مناطق كم‌برخوردار را مشخص كند.
این كارشناس مدیریت ورزش، تصمیم‌گیری بر اساس سلیقه مدیران را از مشكلات برنامه‌ریزی دانست و توضیح داد كه انتخاب یا حذف برنامه‌ها و رشته‌های ورزشی بدون توجه به زیرساخت‌ها، منابع انسانی و مالی و ظرفیت اجرایی دستگاه‌ها، می‌تواند اهداف را از نتایج عملی دور كند. به اعتقاد او، برنامه‌ریزی باید بر اساس داده‌های معتبر انجام شود و پس از شناخت نیازها، بودجه لازم برآورد و پروژه‌های متناسب با شرایط واقعی تعریف شوند.
هنری همچنین تأكید كرد صرف تدوین برنامه‌های گسترده و پرجزئیات، تضمین‌كننده توسعه ورزش نیست؛ زیرا ممكن است میان برنامه‌های مصوب و عملكرد واقعی فاصله زیادی وجود داشته باشد. او تناسب اهداف با منابع و امكانات موجود در شهرها، استان‌ها و مناطق مختلف را از شروط تحقق برنامه‌ها دانست و ارزیابی میزان مشاركت اجتماعی را معیاری برای سنجش اثربخشی اقدامات عنوان كرد.
این كارشناس در پاسخ به پرسشی درباره اولویت‌بندی میان ورزش همگانی، استعدادیابی، ورزش قهرمانی و توسعه زیرساخت‌ها، گفت این بخش‌ها نباید در مقابل یكدیگر قرار گیرند. به گفته او، ورزش همگانی علاوه بر ارتقای سلامت و نشاط اجتماعی، می‌تواند زمینه شناسایی استعدادها را فراهم كند و افراد مستعد نیز با برخورداری از آموزش تخصصی، مربی‌گری، امكانات و فرصت رقابت، امكان ورود به ورزش قهرمانی را خواهند داشت.
هنری افزود سهم منابع و اولویت هر بخش باید بر اساس شواهد، نیازهای جامعه و چارچوبی قابل ارزیابی تعیین شود. در این الگو، ورزش همگانی، پرورش استعدادها و ورزش قهرمانی اجزای مرتبط یك نظام هستند و غفلت از هر بخش می‌تواند روند توسعه ورزش را با مشكل روبه‌رو كند.
او توسعه ورزش همگانی را مسئولیتی بین‌بخشی دانست و گفت وزارت ورزش و جوانان، شهرداری‌ها، وزارت بهداشت، آموزش‌وپرورش، دانشگاه‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و بخش خصوصی باید در این زمینه نقش داشته باشند. به گفته هنری، مسئله اصلی صرفاً تعدد دستگاه‌های مسئول نیست، بلكه نبود هماهنگی مؤثر و تقسیم روشن وظایف میان آنهاست.
هنری با تفكیك نقش سیاست‌گذاری از اجرا توضیح داد كه وزارت ورزش و جوانان باید در سیاست‌گذاری كلان، هماهنگی دستگاه‌ها و تعیین مسئولیت‌ها نقش‌آفرینی كند و شهرداری‌ها نیز در بخش اجرایی و عملیاتی سهم خود را ایفا كنند. او تأكید كرد فعالیت جداگانه دستگاه‌ها، حتی اگر هركدام برنامه‌های خود را به‌خوبی اجرا كنند، لزوماً به افزایش مشاركت عمومی منجر نمی‌شود.
این كارشناس، ایفای مؤثر مسئولیت شورای عالی ورزش همگانی را نیز یكی از راهكارهای پیشنهادی خود برای تعیین سهم دستگاه‌ها و تقویت نظارت دانست. او با اشاره به آثار مورد انتظار ورزش همگانی، از ارتقای سلامت جسمی و روانی، افزایش انگیزه و نشاط اجتماعی و كاهش فشار بر بخش درمان به‌عنوان پیامدهای توجه مؤثر به این حوزه یاد كرد؛ پیامدهایی كه به گفته او، تحقق آنها به برنامه‌ریزی مناسب، تخصیص منابع و تقسیم مسئولیت‌ها وابسته است.
هنری در ادامه، وابستگی برنامه‌ها به مدیران و سلیقه‌های فردی را از آسیب‌های نظام مدیریت ورزش برشمرد و گفت با تغییر مدیران، برنامه‌هایی كه بدون اتكا به داده‌ها، ساختارها و سیاست‌های پایدار تدوین شده‌اند، ممكن است كنار گذاشته شوند. او تفاوت مدیریت ورزش قهرمانی و همگانی را نیز در همین زمینه مهم دانست؛ زیرا در ورزش قهرمانی معمولاً از مدیران انتظار كسب نتیجه در دوره مدیریتی می‌رود، اما در ورزش همگانی می‌توان با برنامه‌ریزی اصولی، آثار اقدامات را در بلندمدت مشاهده كرد.
به گفته این كارشناس، برنامه‌های ورزش همگانی باید بر اهداف بلندمدت و شاخص‌هایی متناسب با شرایط واقعی جامعه استوار باشند؛ در عین حال، روش‌های اجرایی می‌توانند با توجه به شرایط تغییر كنند. او برای توضیح امكان رشد تدریجی مشاركت، به‌صورت فرضی از افزایش آن به 10 درصد در سال نخست و 15 درصد در سال بعد مثال زد و تأكید كرد دستیابی به نتایج قابل قبول در افق بلندمدت، به استمرار برنامه‌ها و ارزیابی مستمر وابسته است.
هنری همچنین بر ضرورت ارتباط میان اهداف بلندمدت و برنامه‌های اجرایی تأكید كرد و شفافیت در ارزیابی عملكرد و پاسخ‌گویی دستگاه‌های مسئول را ضروری دانست. او معتقد است در حوزه ورزش همگانی، برخلاف ورزش قهرمانی، سازوكار پاسخ‌گویی روشنی درباره میزان مشاركت مردم و دلایل كاهش احتمالی آن به‌اندازه كافی مورد توجه قرار نگرفته است.
این كارشناس برای توضیح مشكل ارزیابی، به تفاوت برآوردهایی اشاره كرد كه به گفته او ممكن است درباره میزان مشاركت مردم در ورزش مطرح شود؛ برآوردهایی از حدود 6 و 7 درصد تا 25 و 30 درصد. او این اختلاف را نشانه‌ای از ضرورت برخورداری از داده‌ها و شاخص‌های معتبر و یكسان دانست. این ارقام در گفت‌وگو به‌عنوان نمونه‌ای از تفاوت برآوردها مطرح شدند و آمار رسمی و تأییدشده مشاركت ورزشی كشور محسوب نمی‌شوند.
هنری در جمع‌بندی سخنانش تأكید كرد اگر مشاركت عمومی در فعالیت‌های بدنی از اهداف جدی نظام ورزش است، باید این اهمیت در برنامه‌ریزی و تخصیص منابع نیز منعكس شود. او فاصله گرفتن از عملكرد جزیره‌ای، ایجاد انسجام میان دستگاه‌ها و پاسخ‌گو كردن نهادهای مسئول را از ضرورت‌های توسعه ورزش همگانی دانست و افزود علاقه مردم به فعالیت‌های ورزشی می‌تواند زمینه گسترش مشاركت عمومی را فراهم كند.
برنامه «همیشه با ورزش» در این گفت‌وگو، با طرح این پرسش كه آیا همه مردم از فرصت برابر برای ورزش كردن برخوردارند، به بررسی موانع دسترسی به امكانات ورزشی و چالش‌های سیاست‌گذاری و مدیریت ورزش همگانی پرداخت.
