علی كفاشیان،رئیس پیشین فدراسیون فوتبال، با تأكید بر اینكه اصلاح مسیر فوتبال ایران از باشگاه‌ها، آكادمی‌ها، استعدادیابی و ثبات كادرهای فنی آغاز می‌شود، گفت اگر به دوران مدیریت خود بازگردد، زمان بیشتری برای شناسایی استعدادها، تقویت كمیته فنی و توسعه فوتبال پایه اختصاص می‌دهد؛ موضوعی كه در گفت‌وگوی برنامه «همیشه با ورزش» از شبكه رادیویی ورزش مورد تأكید قرار گرفت.
به گزارش رادیو ورزش؛ علی كفاشیان، رئیس پیشین فدراسیون فوتبال، در گفت‌وگو با برنامه «همیشه با ورزش» درباره دلایل افت نتایج فوتبال ایران در رده‌های مختلف، عملكرد باشگاه‌ها و تیم‌های ملی، وضعیت آكادمی‌ها و استعدادیابی و شیوه مدیریت فدراسیون توضیح داد و اصلاح ساختار فوتبال پایه را یكی از مهم‌ترین الزامات بازگشت فوتبال ایران به مسیر موفقیت دانست.
كفاشیان در تشریح عوامل مؤثر بر وضعیت فعلی فوتبال ایران، سه حوزه باشگاه‌ها، كادرهای فنی و مدیریت فدراسیون را دارای ضعف‌های جدی دانست. به گفته او، باشگاه‌های حرفه‌ای نباید همه سرمایه خود را صرف تیم بزرگسالان و مسابقات لیگ كنند، بلكه باید بخشی از درآمد و بودجه خود را به زیرساخت، آكادمی و پرورش بازیكنان جوان اختصاص دهند.
او با اشاره به ساختار حرفه‌ای باشگاه‌ها گفت آكادمی و فعالیت در رده‌های پایه باید جزو الزامات باشگاه‌های حرفه‌ای باشد و این فعالیت صرفاً به نام باشگاه محدود نشود. كفاشیان همچنین از شكل‌گیری برخی آكادمی‌ها با رویكرد تجاری انتقاد كرد و گفت در مواردی، هزینه ثبت‌نام و فعالیت به خانواده‌ها منتقل می‌شود، در حالی كه هدف اصلی آكادمی باید كشف و پرورش استعداد باشد.
رئیس پیشین فدراسیون فوتبال، ضعف اصلی در این بخش را نبود استعدادیابی نظام‌مند عنوان كرد. او پیشنهاد داد كمیته‌ای تخصصی برای شناسایی استعدادها تشكیل شود و با استفاده از چك‌لیست‌های دقیق شامل حدود 30 تا 40 شاخص، بازیكنان در لیگ‌های پایه، رده‌های جوانان و استان‌های مختلف زیر نظر استعدادیاب‌های آموزش‌دیده شناسایی شوند.
كفاشیان تأكید كرد كه استعدادیابی نباید به اطلاعات محدود یا شناخت شخصی از بازیكنان وابسته باشد و فدراسیون باید با ایجاد یك شبكه گسترده، بهترین بازیكنان آكادمی‌ها و لیگ‌های پایه را به تیم‌های ملی معرفی كند. به اعتقاد او، حتی در مناطق كم‌برخوردار نیز می‌توان با فراخوان و ثبت‌نام رایگان، استعدادهای بیشتری را وارد مسیر فوتبال كرد.
او در ادامه به شرایط تیم‌های ملی پایه و به‌ویژه تیم زیر 23 سال اشاره كرد و یكی از مشكلات را دیر شكل گرفتن تیم و نبود برنامه آماده‌سازی بلندمدت دانست. كفاشیان گفت تیم زیر 23 سال ایران در فاصله كوتاهی پیش از مسابقات شكل گرفته، در حالی كه به گفته او، تیم زیر 23 سال كره‌جنوبی از یك تا دو سال قبل تشكیل شده و در پنجره‌های فیفا نیز مسابقات و اردوهای مشترك داشته است.
كفاشیان بر ضرورت تعیین یك كادر فنی مناسب و ثابت برای تیم‌های پایه تأكید كرد و گفت این تیم‌ها باید از مدت‌ها قبل برای مسابقات آسیایی و مسیر انتخابی المپیك برنامه داشته باشند. او تغییرات پی‌درپی مربیان در رده‌های پایه را عاملی دانست كه امكان نتیجه‌گیری را كاهش می‌دهد و تأكید كرد برنامه‌ریزی بلندمدت باید جای تصمیم‌های مقطعی را بگیرد.
در بخش دیگری از این گفت‌وگو، كفاشیان درباره نقش لیگ برتر در پرورش بازیكنان جوان گفت سطح تمرین، هزینه‌كرد و كیفیت مربیان در بسیاری از باشگاه‌های لیگ برتر مناسب است، اما فدراسیون و سازمان لیگ باید از ظرفیت این مسابقات برای پرورش نسل بعدی استفاده كنند. او اعمال مقررات برای حضور بازیكنان زیر 18 و زیر 20 سال و نظارت بر اجرای واقعی آن را ضروری دانست تا جوانان فقط در فهرست تیم‌ها نباشند و فرصت بازی نیز پیدا كنند.
او همچنین درباره وضعیت باشگاه‌ها و موضوع خصوصی‌سازی گفت باشگاهی كه در چارچوب حرفه‌ای فعالیت می‌كند باید ساختار مدیریتی و هیئت‌مدیره مستقل داشته باشد و وابستگی مالی به یك منبع نباید مانع تصمیم‌گیری مستقل شود. كفاشیان تأكید كرد بخشی از منابع باشگاه باید به زیرساخت، آكادمی و استعدادیابی در مناطق مختلف اختصاص پیدا كند.
كفاشیان مسئولیت اصلی مدیریت تیم‌های ملی را متوجه فدراسیون دانست و گفت پس از هر ناكامی باید مشخص شود مشكل از كادر فنی، آماده‌سازی، عملكرد فدراسیون یا ساختار لیگ بوده است. به گفته او، ارائه ارزیابی فنی دقیق پس از مسابقات، وظیفه‌ای است كه باید در ساختار فدراسیون جدی گرفته شود.
رئیس پیشین فدراسیون فوتبال درباره ساختار این نهاد نیز گفت اصل ساختار فدراسیون را مشكل اصلی نمی‌داند و معتقد است تشكیلات موجود، از جمله مجمع و كمیته فنی، ظرفیت لازم برای سیاست‌گذاری و ارزیابی را دارد. او توضیح داد كمیته فنی باید عملكرد تیم‌های ملی فوتبال، فوتسال، فوتبال ساحلی و تیم‌های زنان و مردان در رده های مختلف را بررسی و درباره انتخاب مربیان و برنامه آماده‌سازی اظهارنظر كند، اما در عمل میزان اثرگذاری این كمیته و كیفیت تصمیم‌گیری اهمیت بیشتری دارد.
كفاشیان در این گفت‌وگو با اشاره به تجربه دوره مدیریتی خود، از فعالیت‌های علیرضا دوستی‌مهر در تیم‌های پایه یاد كرد و گفت او بیش از 200 روز در سال در كنار یك تیم پایه حضور داشت و آن تیم به جام جهانی جوانان رسید و بازیكنانی مانند عباس‌زاده، سردار آزمون و سعید عزت‌اللهی از آن مسیر به فوتبال ایران معرفی شدند. او این تجربه را نمونه‌ای از ضرورت سرمایه‌گذاری زمانی و فنی در فوتبال پایه دانست.
او همچنین به شیوه كاری كارلوس كی‌روش اشاره كرد و گفت كی‌روش گروهی حدود 30 تا 40 نفره از بازیكنان را زیر نظر داشت، به باشگاه‌ها سر می‌زد و درباره شرایط بازی كردن بازیكنان با مدیران و مربیان گفت‌وگو می‌كرد. به اعتقاد كفاشیان، مربی تیم ملی باید فراتر از روز مسابقه فعالیت كند و ارتباط مستمر با باشگاه‌ها و بازیكنان داشته باشد.
كفاشیان در پاسخ به این پرسش كه چرا برنامه موفق فوتبال پایه در دوره دوستی‌مهر ادامه پیدا نكرد، مشكلات مدیریتی و تغییرات كادر فنی را مؤثر دانست و گفت در دوره مدیریت او مشكل مالی در فدراسیون وجود نداشت، اما وظایف به‌درستی تثبیت نشد و نظارت كمیته فنی بر تیم‌های پایه نیز به اندازه كافی مؤثر نبود.
او در بخش پایانی گفت اگر امروز به گذشته بازگردد، كمیته فنی را با قدرت بیشتری وارد فرآیند تصمیم‌گیری می‌كرد، برای استعدادیابی و شناسایی نیروهای متخصص زمان بیشتری می‌گذاشت و بیش از گذشته بر فوتبال پایه اصرار می‌كرد. كفاشیان همچنین درباره اختلاف نظر با كادر فنی وقت تیم ملی گفت در دوره مدیریت او، كمیته فنی قدرت كافی برای اثرگذاری بر تصمیم‌های كارلوس كی‌روش نداشت و كی‌روش تصمیم‌های خود را دنبال می‌كرد؛ نكته‌ای كه از نگاه او نشان می‌دهد صرف وجود ساختار كافی نیست و سازوكار تصمیم‌گیری و میزان اختیار نهادهای فنی نیز اهمیت دارد.
در مجموع، محور اصلی دیدگاه كفاشیان در این گفت‌وگو، عبور فوتبال ایران از تصمیم‌های كوتاه‌مدت و حركت به سمت برنامه‌ای مستمر برای باشگاه‌ها، تیم‌های پایه، استعدادیابی، آموزش مربیان و آماده‌سازی تیم‌های ملی بود؛ مسیری كه به اعتقاد او بدون سرمایه‌گذاری واقعی و ارزیابی مستمر به نتیجه نخواهد رسید.
