صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

سه شنبه از ساعت 21:45 به مدت 15دقیقه

برنامه جامعه شناسی ورزشی سه شنبه 10 اسفند با حضور دکتر محمدمهدی رحمتی، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان و از پیشتازان رشته جامعه شناسی ورزشی در ایران به آسیب شناسی اجتماعی ورزشکاران اختصاص داشت.

به گزارش رادیو ورزش؛ مطالعه انحرافات و کجروی های اجتماعی و به اصطلاح آسیب شناسی اجتماعی، عبارت است از مطالعه و شناخت ریشه بی نظمی های اجتماعی. در واقع آسیب شناسی اجتماعی مطالعه و ریشه یابی بی نظمی ها، ناهنجاری ها و آسیب هایی نظیر بیکاری، اعتیاد، فقر، خودکشی، طلاق و ... همراه با علل و شیوه های پیشگیری و درمان آنها و نیز مطالعه شرایط بیمارگونه و نابسامانی اجتماعی است. زیرا اگر در جامعه ای هنجارها مراعات نشود کجروی پدید می آید و رفتارها آسیب می بینند.
آسیب زمانی پدید می آید که از هنجارهای مقبول اجتماعی تخلفی صورت پذیرد. به بیان دیگر عدم پایبندی به هنجارهای اجتماعی موجب پیدایش آسیب اجتماعی است. از سوی دیگر اگر رفتاری با انتظارات مشترک اعضای جامعه و یا یک گروه یا سازمان اجتماعی سازگار نباشد و بیشتر افراد آنرا ناپسند و یا نادرست قلمداد کنند کجروی اجتماعی نامیده می شود. سازمان یا هر جامعه ای از اعضای خود انتظار دارد که از هنجارها و ارزش های آن تبعیت کند. اما طبیعیست که همواره افرادی در جامعه یافت می شوند که از پاره ای از این هنجارها و ارزش ها تبعیت نمی کنند. بر همین مبنا در حوزه ورزش نیز برخی رفتارهای ستارگان دنیای ورزش با انتظارات مشترک اعضای جامعه سازگار نیست و اکثریت اعضای جامعه آن را ناپسند و یا نادرست قلمداد می کنند. از جمله این رفتارها اقدام به استعمال مواد دخانی و در برخی موارد مواد مخدر صنعتی و سنتی توسط ورزشکاران است که بر اساس دریافت مشترک جامعه انتظار تبعیت نکردن از ارزش ها و هنجارهای جامعه از سوی این دسته از ورزشکاران نه تنها پذیرفتنی نیست بلکه مذموم هم هست.
این موضوع که چرا ورزشکاران چنین رفتارهایی از خود بروز می دهند محل مطالعه جامعه شناسی ورزشی است. دکتر محمدمهدی رحمتی، عضو هیئت علمی دانشگاه گیلان و از پیشتازان رشته جامعه شناسی ورزشی در ایران نتایج مطالعات جامعه شناختی مرتبط با این موضوع را اینگونه بیان می کند: اگر بخواهیم به عوامل کجروی در ورزشکاران بپردازیم می توانیم به ناهماهنگی و عدم توازن بین جنبه های فرهنگی و اقتصادی به عنوان یک عامل مهم توجه کنیم. گاهی مشاهده می کنیم که چنین رفتارهایی بصورت فردی یا اجتماعی در ورزشکاران رخ می دهد. سرمایه های اقتصادی با حجم و گردش قابل توجه شروع به ورود می کنند و باعث توانمندی اقتصادی بالای ورزشکار می شوند. اما رشد سرمایه فرهنگی همزمان با سرمایه اقتصادی نادیده گرفته و موجب ناسازگاری با ارزش ها و هنجارهای اجتماعی می گردد.
برای مثال از اواخر دهه 70 اتفاقات اقتصادی با ارزشی در عرصه فوتبال رخ داد. یکی از بارزترین جلوه های عدم توازن میان سرمایه اقتصادی و فرهنگی این بود که شاهد عدم درک مسئولیت اجتماعی و ملی در برخی از ورزشکاران و رفتار و کنش هایی غیر مسئولانه از آنها بودیم. در واقع آنها درک نکرده اند که جز گروه های مرجع و الگو در جامعه هستند و این رفتار غیرمسئولانه می تواند در بعد اجتماعی بخصوص برای کودکان و نوجوانان آسیب زا باشد.
روانشناسان معتقدند: عزت نفس پایین، اعتماد بنفس پایین، اعتماد بنفس بیش از حد (غرور کاذب)، شخصیت آسیب پذیر، روابط و دوستی های نامناسب و سایر عوامل محیطی در تشدید این رفتارها تاثیرگذارند.
رحمتی تاکید کرد: نقطه ضعف ما به نوعی نقطه قوت ما محسوب می شود. ما در ورزش خود به روح پهلوانی و اخلاق اهمیت زیادی می دهیم. اما نتیجه پژوهش های جامعه شناسی ورزشی که با همکاری دکتر سعید کبیری انجام داده ام، نشان می دهد زمانی که اخلاق بیش از حد مورد توجه قرار می گیرد و توقعات از ورزشکار بالا می رود این احتمال وجود دارد که ورزشکار برای حفظ جایگاه خود نزد مخاطبان به سمت تخلف برود. به تعبیر روانشناسی شاهد نوعی کجروی هستیم که به آن کجروی مثبت گفته می شود. برای مثال ورزشکار به رغم درد، آسیب و خطراتی که بر اثر فعالیت آنها را تهدید می کند؛ با انگیزه های مختلف به ورزش ادامه می دهد. در این میان برای رفع اینگونه معضلات نهادهای فرهنگی و ورزشی باید به پژوهش در این زمینه بپردازند و به شکل مناسبی به این موضوع توجه کنند.
برنامه جامعه شناسی ورزشی سه شنبه 10 اسفند تولید گروه علوم ورزشی، با اجرای محسن ابوفاضلی بود. این برنامه ساعت 21:45 روزهای سه شنبه تقدیم علاقه مندان به مباحث جامعه شناسی ورزش می شود.

مرتبط با این خبر

  • بررسی کتب منتشر شده در حوزه جامعه شناسی ورزشی

  • نگاهی بر انواع سرمایه ها در شرکتهای تعاونی

  • شرکت تعاونی ورزشی و تاثیر آن بر انواع سرمایه ها

  • نقش رسانه ورزشی در سرانه فعالیت ورزشی کشور

  • نقش رسانه های ورزشی در اجتماعی کردن ورزش

  • آسیب شناسی رسانه های زرد در جامعه

  • کارکردها و پیامدهای منفی رسانه های زرد در جامعه

  • رسانه زرد و و کارکردهای مثبت و منفی آن

  • تبعات اجتماعی قراردادهای نجومی فوتبالیست ها

  • تاثیر اجتماعی ارقام بالای قراردادهای ورزشی