در برنامه «علم و ورزش» رادیو ورزش، درباره آسیبهای تاندونی شانه تأكید شد كه «درد موزیانه» و نداشتن الگوی مشخص میتواند تشخیص را به تعویق بیندازد و در صورت بیتوجهی، احتمال رسیدن روند درمان به پارگی تاندون و نیاز به مداخله تهاجمی مطرح میشود.
به گزارش رادیو ورزش؛ در یكی از قسمتهای برنامه «علم و ورزش» شبكه رادیویی ورزش، دكتر بیتا بردبار آذری در گفتوگو با دكتر وحید مظلوم (متخصص حركات اصلاحی و آسیبشناسی ورزشی و فیزیوتراپیست) به بررسی آسیبهای تاندونی شانه پرداختند؛ نكاتی كه در این گفتوگو با برنامه «علم و ورزش» مطرح شد، ناظر بر تشخیص بهموقع، پرهیز از خوددرمانی و توجه به عوامل خطر در ورزش و زندگی روزمره بود.
در این گفتوگو گفته شد درد ناشی از آسیبهای تاندونی شانه اغلب «موزیانه» است؛ به این معنا كه فرد معمولاً نمیتواند الگوی مشخص و ثابتی از درد ارائه كند و درد رفتاری مبهم و سینوسی دارد. همچنین عنوان شد این آسیبها میتوانند به دو شكل بروز كنند: آسیبهای تروماتیك یا ضربهای كه شروع درد در آنها ناگهانی است و آسیبهای ناشی از پركاری و فرایند تخریبی كه درد با شدت پایین آغاز میشود و بهتدریج روند افزاینده پیدا میكند. در این حالت ممكن است فرد در زمان استراحت تصور كند مشكل برطرف شده، اما آسیب در حركتها و بهویژه در آزمونها خود را نشان میدهد.
در ادامه توضیح داده شد كه برای تشخیص، ارزیابیهای بالینی نقش محوری دارد و در آسیبهای تاندونی از تستهای مقاومتی برای مشخص شدن درگیری ساختار تاندونی استفاده میشود. بر اساس توضیحات مطرحشده، بسته به عضله و تاندون درگیر، ارزیابی ایزومتریك آن عضله میتواند به نتیجهگیری درباره وجود یا نبود درگیری تاندون كمك كند.
بخش دیگری از برنامه به نقش قدرت عضلات شانه پرداخت و گفته شد ضعف یا عدمتعادل در مجموعه عضلات شانه، بهخصوص عضلات روتاتور كاف، میتواند الگوی انتقال نیرو از عضله به تاندون را مختل كند و بهعنوان عامل خطر در بروز تندینوپاتی مطرح باشد. در همین چارچوب تأكید شد مسئله فقط «تقویت» نیست و باید «توازن قدرت» بین عضلاتی كه چرخش داخلی و خارجی شانه را انجام میدهند حفظ شود؛ برهم خوردن این توازن، خطر التهابهای تاندونی را افزایش میدهد.
در بخش مربوط به پیامدها نیز هشدار داده شد اگر مشكلات تاندونی بهموقع تشخیص داده نشود و درمان مناسب دریافت نكند، امكان گسترش مشكل به مفصل و شكلگیری عارضههایی مانند «شانه یخزده» مطرح است و در ادامه، احتمال پارگی تاندون وجود دارد؛ وضعیتی كه در آن درمانهای محافظهكارانه مانند فیزیوتراپی و توانبخشی ممكن است كافی نباشد و نیاز به مداخلات تهاجمی مانند جراحی مطرح میشود.
در ادامه درباره روند ترمیم گفته شد بدن فرایند التیام را در «سه فاز» طی میكند و نوع مداخلات درمانی در فاز كنترل التهاب با فاز بلوغ بافت متفاوت است. بر همین اساس تأكید شد تصمیمگیری درباره شدت و نوع تمرین یا فعالیت، وابسته به ارزیابی دامنه حركتی، میزان درد و مرحله قرارگیری بافت است و سهلانگاری یا خوددرمانی میتواند مسیر بهبود را دشوارتر كند.
برنامه سپس به بحث بازگشت به فعالیت پرداخت و عنوان شد رویكرد «استراحت مطلق» در شرایط التهابی، در برخی رویكردهای جدید نقض شده و وارد كردن حداقل بار و فعالیت تعریفشده به تاندون ضروری دانسته میشود؛ با این حال تأكید شد تعریف این حداقل فعالیت به عواملی مانند میزان درد، افت قدرت عضلانی، محدودیت دامنه حركتی و نوع تاندون درگیر وابسته است. در همین زمینه به ناحیهای با خونرسانی ضعیف در تاندون سوپرااسپیناتوس اشاره شد كه حدود دو تا سه سانتیمتر مانده به محل چسبندگی قرار دارد و میتواند بهبود دیرتر را به دنبال داشته باشد.
گفتوگو در ادامه به نوع انقباضها رسید و توضیح داده شد تمرینهای ایزومتریك (ایستا، بدون تغییر طول عضله) و ایزوتونیك (همراه با تغییر طول عضله) هر كدام ملاحظات خود را دارند. در جمعبندی این بخش مطرح شد در دوره التهاب، استفاده از انقباضات ایزومتریك «زیر بیشینه» میتواند مدنظر قرار گیرد و برای پیشگیری از تحلیل عضله، تكرارشونده بودن آن مورد توجه باشد؛ هرچند تأكید شد این تصمیم به شرایط فرد وابسته است.
در پایان نیز درباره ایمنی شانه در زندگی روزمره هشدار داده شد كه كشیدن دست كودك از ناحیه دست یا شانه هنگام بلند كردن یا جابهجایی، میتواند زمینه التهاب تاندون شانه و حتی احتمال دررفتگی را افزایش دهد و رعایت شیوه درست بلند كردن كودكان ضروری است.
