خبر

ورزشهای محبوب ایرانیان باستان

بازگشت

به گزارش رادیو ورزش؛ فرید جواهرزاده، عضو هئیت علمی دانشگاه بینالود مشهد و از کارشناسان میراث فرهنگی در خصوص جایگاه ورزش در ایران باستان گفت: ایرانیان از دیرباز به ورزش های رزمی و میدانی علاقه وافری داشتند. یکی از اهداف عالی آنها برای پرداختن به ورزش های پهلوانی آماده سازی برای کشتی گرفتن و درافتادن با دشمن بوده است. مانند: درآویختن رستم و دیو سپید، کشتی رستم و سهراب، جنگ بیژن و هومان، جنگ تن به تن بهرام چوبین با سردار رومی و داستان هایی که در داراب نامه، سمک عیار، حسین کرد، فتوت نامه و سایر داستان های عامیانه آمده دلالت بر اهمیت فوق العاه ورزش های باستانی و پهلوانی نزد ایرانیان دارد.

از ورزش های باستانی می توان به تیرو کمان، چوگان، سوارکاری، کشتی و ورزش های زورخانه ای اشاره کرد. به عنوان مثال ورزش زورخانه ای تاثیر زیادی بر فرهنگ و منش پهلوانی ایرانیان داشته است. قدمت این ورزش بنابر شواهد تاریخی به اوایل قرن هفتم هجری می رسد. حتی گفته شده برای اولین بار پوریای ولی ورزش زورخانه ای را بنا نهاده است. زورخانه ها، معمولا در کوچه پس کوچه ها ساخته می شوند. سقف آن گنبدی و کف آن معمولا گود است و درب ورودی یک لتی و کوتاه دارد که افراد برای ورود باید حتما خم شوند که این امر نشان دهنده فروتنی و تواضع ایرانیان است. میل ورزش، کباده، سنگ، تخته شنا و میل بازی از افزارهای مخصوص این ورزش هستند. مقام ورزشکاران در زورخانه به ترتیب از قدیم تا کنون شامل پیشکسوت، میاندار، پهلوان ساخته، نوخواسته و نوچه است.

ورزش چوگان به عنوان یکی دیگر از ورزش های باستانی ایرانیان چنان با فرهنگ، ادبیات و تاریخ ایرانیان آمیخته شده که آثار آن را می توان در شعرها، مثل ها، نقوش قالی، نگارگری ها و حجاری ها مشاهده کرد. این ورزش با تاخت و تاز اسب در میدان وسیعی انجام می شود. برای نخستین بار در کتاب کارنامه اردشیر بابکان از این ورزش نام برده شده ست. بعدها در شاهنامه و روایات طبری آمده است که اردشیر بابکان و فرزندش شاپور در این ورزش مهارت داشته اند.

بازی چوگان از ایران به روم شرقی و مصر راه می یابد و از سمت شرق به هند، چین و حتی ژاپن می رسد. به گونه ای که در هند چوگان از ورزش های محبوب جهان به ویژه در سلسله مغول و گورکانیان بوده است. در دوران صفویه چوگان رونق دوباره ای پیدا می کند. به طوری که شاه عباس صفوی از ایوان کاخ عالی قاپو به تماشای مسابقات چوگان در میدان نقش جهان می پرداخته است.

در دوران ایران باستان تیراندازان در ارتش امپراطوری و در شکار نقش مهمی داشتند و کشتی نیز کمال کسوت ورزش های آن زمان بوده است.

جلال الدین کزازی، استاد دانشگاه و پژوهشگر حوزه اسطوره شناسی در مورد واژه ورزش توضیح داد: این واژه در بن به معنای به انجام رساندن کار است. کار ورزشی در فرهنگ ایران آنچنان ارج و قرب داشته که واژه ورز به معنای به انجام رسانیدن برای آن بکار برده می شده است. در ایران کهن کارکردگرایی بیشتر از امروز اهمیت داشته و ورزش به کارها و رفتارهای پایدار گفته می شده که جنگ آوران و رزمندگان برای از پای درآوردن و تاراندن دشمنان در آوردگاه ها انجام می داند. امروزه با تغییر جنگ افزارها ورزش هم از کارکرد دیرین خود دور شده و به مانند یک بازی برای کسب نشان در آمده است.

برنامه زنده فرهنگ و ورزش کاری از گروه تفریحات ورزشی با اجرای خسرو والی زاده و به تهیه کنندگی محسن افضلی در جهت اعتلای فرهنگ ورزش  روزهای شنبه تا پنجشنبه از ساعت12:05  تا 13:30، از رادیو ورزش پخش می شود.

رای شما
میانگین (2 آرا)
The average rating is 5.0 stars out of 5.